20.04.2011
Sprzedaż z pominięciem kasy fiskalnej, to powszechny sposób zaniżania podatków przez detalicznych sprzedawców towarów i usług. Potwierdzają to dane statystyczne ostatniego okresu. W 2010 roku Urząd Kontroli Skarbowej w Poznaniu podjął 7101 czynności sprawdzających i w 2768 przypadkach stwierdził nieprawidłowości wymierzając mandaty na kwotę ok. 960 tys zł. W I kw br roku podjęto już ok. 1450 czynności sprawdzających i wymierzono blisko 570 mandatów na kwotę 150 tys zł. Wynika z tego, że na terenie Wielkopolski blisko 40% sprzedawców nie deklaruje rzetelnie swoich obrotów.
Przekrój sprawdzanych podmiotów jest bardzo zróżnicowany: handel detaliczny – spożywczy i przemysłowy, stacje paliw, gastronomia, puby, dyskoteki, kiermasze ,giełdy części samochodowych, usługi przewozu osób – tzw. taxi, itp. Obszary, w których najczęściej ujawniany jest obrót poza kasą to ogólnie ujmując - gastronomia (puby, dyskoteki, ogródki piwne), stacje paliw oraz handel częściami samochodowymi.
Najprostszy sposób zaniżania obrotów, to nie rejestrowanie sprzedaży. Stosowane są również metody bardziej wyrafinowane, np. stwarzając pozory rzetelnego ewidencjonowania transakcji, sprzedawcy najpierw ją rejestrują, po czym po odejściu klienta od kasy, (który bardzo często nie zabiera paragonu, lecz pozostawia go na ladzie), anulują sprzedaż. Dlatego tak ważne jest, aby klient zawsze brał paragon. Inne spotykane sposoby wykorzystywania kasy do zaniżania podatków to rejestrowanie na kasie wartości niższej niż wartośd transakcji, rejestrowanie grupy towarowej, zamiast szczegółowego asortymentu (np. napoje wg stawki 7% zamiast piwo 22% - 23%), lub też brak kasy pomimo obowiązku.
Tłumaczenia sprzedawców, którzy dopuścili się naruszenia przepisów związanych z rejestrowaniem obrotów, są podobne: „duży ruch klientów - sprzedaż zostałaby zaewidencjonowana później”, czasami tłumaczeniem jest brak rolki papieru. W przypadku, gdy paragon nie odzwierciedla tego, co faktycznie kupujemy, to według sprzedawcy” nastąpiło nieświadome przeoczenie (pomyłka)”, a w sytuacji braku kasy –„ jej awaria”. Nie zwalnia to jednak od odpowiedzialności karnej.
Kontrola skarbowa systematycznie kontrolując obowiązki w zakresie kas fiskalnych zwalcza nieuczciwą konkurencję. Jest sprzymierzeńcem kupujących oraz uczciwych sprzedawców. Ujawniane przypadki sprzedaży poza kasą, karane są grzywną w postaci mandatów karnych.
Wysokość mandatu wynosi obecnie od 138,60 zł do 2.772,00 zł i zależy od wielu czynników. Uwzględnia się między innymi okoliczności popełnienia czynu, uzyskiwane dochody, możliwości zarobkowe sprawcy itp.
Skutek prewencyjny podejmowanych przez kontrolę skarbową działań mandatowych, obserwuje się, w grupie drobnych sprzedawców. Podejmowane u nich powtórnie czynności sprawdzające wykazują, że podatnik raz ukarany mandatem zdyscyplinował się i zaczął rejestrować sprzedaż rzetelnie. Natomiast w odniesieniu do podatników z obszarów bardziej zagrożonych (nocne kluby, stacje paliw), ujawnienie przez kontrolę przypadków nieewidencjonowania sprzedaży i wymierzenie mandatu, nie zawsze daje oczekiwane efekty w postaci zaprzestania takich praktyk. Zdarzały się przypadki, że w ciągu jednego wieczoru, dwukrotne sprawdzono tę samą dyskotekę (przez różnych inspektorów) i za każdym razem stwierdzano, że sprzedaż dokonywana jest z pominięciem kasy. świadczy to o tym że, podmiot ten systematycznie oszukuje Skarb Państwa zaniżając obroty. Po pierwszej wizycie kontroli skarbowej tego dnia i ukaraniu sprzedawców oraz właścicieli, najprawdopodobniej - raz ukarani, doszli do wniosku, że w tym samym dniu inspektorzy kontroli skarbowej już do nich nie zajrzą. Przeliczyli się, w efekcie czego zostali ponownie ukarani, bowiem kolejny raz dopuścili się czynów zabronionych. Powinno to być przestrogą dla innych.
W przypadku, gdy u jednego sprzedawcy wielokrotnie stwierdzone zostanie, że mija się z prawem i oszukuje dokonując sprzedaży z pominięciem kasy - podejmowana jest kompleksowa kontrola skarbowa, a stwierdzone uszczuplenia są podstawą do wszczęcia postępowania przygotowawczego.
Od 1.05.2011 obowiązki w zakresie kas fiskalnych nałożone zostaną również na dodatkowe grupy podmiotów min prawników i lekarzy. Wprowadzane zamiany dotyczące rozszerzenia katalogu podmiotów, które będą zobowiązane do rejestrowania obrotów na kasie fiskalnej, to kolejny naturalny krok wypełniania założeo ustawy o podatku od towarów i usług.
Każda działalność, w ramach której prowadzona jest sprzedaż towarów i usług na rzecz osób fizycznych, będzie wiązała się z obowiązkiem rejestracji obrotów. Powszechność obowiązku ewidencjonowania sprzedaży, zwłaszcza tam, gdzie nie ma obowiązku wystawiana faktur VAT, przyczynia się do eliminowania szarej strefy i pozytywnie wpływa na kształtowanie się zasad uczciwej konkurencji na rynku. Dążenie do powszechności obowiązku rejestrowania obrotów na kasach, powoduje ,ze kolejne grupy, w tym lekarze i prawnicy nie będą już korzystać ze zwolnienia od kas. Dzisiaj na przykład, przed wizytą lekarską wpłacamy stosowna opłatę w rejestracji i otrzymujemy ręcznie wypisany dowód zapłaty, uprawniający do usługi lekarskiej a już w maju zastąpi go paragon z kasy fiskalnej.
Powszechne zainteresowanie budzi to, w jaki sposób kontrola skarbowa będzie kontrolować prawników i lekarzy, których charakter świadczonych usług różni się od handlu detalicznego.
Jeżeli chodzi o metody sprawdzania, czy nowe grupy zawodowe wywiązują się ze swoich obowiązków ewidencjonowania sprzedaży na kasie, to nie będą się one różniły od dotychczas stosowanych. Kontrola skarbowa potrafi wyłonić tych, którzy obrotów nie rejestrują. Jednak z przyczyn oczywistych, mając na względzie zapewnienie skuteczności działań w tym zakresie, szczegółowy opis nie jest możliwy.
Grażyna Hermann-Perek
Rzecznik Prasowy Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu
